KỸ THUẬT SINH TỬ LÁI XE XUỐNG ĐÈO, DỐC

KỸ THUẬT SINH TỬ LÁI XE XUỐNG ĐÈO, DỐC

‘Mất phanh’ được cho là nguyên nhân bước đầu gây ra vụ tai nạn thảm khốc tại Lào Cai. Tuy nhiên, các tay lái già lại cho rằng điều quan trọng là do tài xế thiếu kinh nghiệm.

Theo phân tích của một tài xế được cho là đã có 50 năm thâm niên bẻ vô lăng đang được chia sẻ bàn luận sôi nổi trên các diễn đàn về ô tô, xe máy thì, việc lái xe mất phanh thường xảy ra ở cuối đèo là do các tài xế non kinh nghiệm khi lái xe xuống đèo quá nhanh ở số 3 hay 4. Mỗi lần vào cua là lại rà phanh. Nhất là những xe chở khách nặng, rà phanh liên tục dẫn đến nóng tăm bua, trơ lì má phanh, thậm chí sôi cả dầu phanh. Lúc này, cả hệ thống phanh vô tác dụng. Sự mất phanh xảy ra đột ngột và không có dấu hiệu báo trước. Tai nạn thảm khốc xảy ra. Khi giải quyết hậu quả, cơ quan chức năng kéo xe lên và đạp thử phanh. Lúc này thường là phanh đã nguội và dễ đi đến kết luận: Phanh hoàn hảo”

Những xe chở khách nặng, rà phanh liên tục dẫn đến nóng, trơ lì má phanh, thậm chí sôi cả dầu phanh. Lúc này, cả hệ thống phanh vô tác dụng. Sự mất phanh xảy ra đột ngột và không có dấu hiệu báo trước.

Từ thực tế phân tích các tai nạn khi đổ đèo đã xảy ra và thảo luận của các tài xế có kinh nghiệm có thể xác định việc hạn chế dùng phanh, dùng hộp số đúng cách là một trong những kinh nghiệm lái xe nên chú ý khi lái xe xuống dốc.

Xuống dốc là xe bị rơi vào tình trạng chạy theo quán tính. Xe càng to, trọng lượng càng lớn, tốc độ chủ động (tốc độ của xe chạy khi ta đạp ga) của xe  lớn thì quán tính của xe càng lớn. Đồng thời chạy bằng số càng cao xuống dốc thì quán tính của xe cũng càng lớn.

Xe chạy xuống dốc nhanh vượt ý muốn buộc ta phải phanh, phanh càng nhiều thì phanh càng nóng, càng chóng hỏng do má phanh bị mòn vẹt hoặc cháy đen. Có trường hợp do má phanh cũ mòn nhiều, chất lượng giảm đáng kể, hoặc má phanh dán bị lỗi chế tạo, khi xe bị phanh gấp đã bong cả má phanh rơi ra ngoài. Do những lý do trên mà khi ta lái xe xuống dốc, lái xe nên về số thấp, giảm tối đa dùng phanh, chỉ phanh khi thật sự cần thiết. Nếu ít phanh thì xe sẽ chạy nhanh quá, vậy ta cũng phải biết sử dụng hộp số đúng kỹ thuật, việc này là hết sức cần thiết vì liên quan đến an toàn.

Rất nhiều tài xế chia sẻ quan niệm lái xe rằng: Khi lên dốc bằng số nào thì khi xuống dốc cũng bằng số đó. Tuy nhiên một số tài xế già có kinh nghiệm chỉ ra thực tế cho thấy: rất ít con dốc có dộ dốc khi lên và xuống giống nhau. Hơn nữa tình trạng mặt đường, và đặc điểm địa lý, địa hình, cũng như thực tế tình trạng giao thông cũng khác nhau của hai bên dốc. Nếu bạn nào đã từng đi miền núi nhiều thì sẽ dễ dàng thấy ngay điều đó, vì vậy nếu chỉ máy móc áp dụng kiểu “lên dốc bằng số nào, thì xuống dốc bằng số đó” là không hợp lý, xa rời thực tế. Với cách đi cứng nhắc kỹ thuật như vậy sẽ đẩy người lái vào những tình huống lúng túng khó xử.

Để xuống đèo, dốc an toàn, ta nên tùy độ dốc thực tế của con dốc, tình trạng địa lý, tình trạng địa hình, tình trạng tham gia giao thông mà quyết định sẽ để cần số ở vị trí nào. Tốc độ an toàn của xe số sàn khi xuống dốc là tốc độ mà người lái vẫn làm chủ được khi xuống dốc mà ít phải dùng phanh – xuống dốc bằng ga là chủ yếu.

Dẫu là xe có số sàn hay số tự động (AT) đều phải sử dụng chức năng phanh động cơ khi xuống dốc. Sự khác nhau của 2 dòng xe này chỉ ở chỗ: Xe số sàn thì phải đạp côn, đệm phanh rồi mới về số, còn xe AT thì chỉ đệm phanh rồi dùng tay phải gạt cần số về vị một trong các vị trí… 4, hoặc 3, hoặc 2, hoặc L. Khi ta lái xe số AT xuống dốc mà thấy xe trôi nhanh ngoài ý muốn, thì ngay lập tức phải đệm phanh và gạt cần số xuống một trong những vị trí được đánh số nêu trên. Nếu gạt về vị trí được đánh số rồi mà xe vẫn lao theo quán tính, thì ta cần nhanh chóng đệm phanh và gạt cần số xuống vị trí đánh số thấp hơn.

Hầu hết các loại xe trang bị hộp số tự động hiện đại đều đã được thiết kế để có thể hỗ trợ đổ đèo/dốc bên cạnh việc phát huy tác dụng trong nhiều tình huống khác. Đó chính là chế độ sang số bằng tay, được ký hiệu là D1, D2… hoặc bằng dấu (+) và (-) tùy loại xe. Kinh nghiệm là ngay khi chuẩn bị đổ dốc, bạn hãy gạt cần số sang chế độ điều khiển bằng tay này.

Tùy theo độ dốc ít hay nhiều mà hãy gạt cần số về số thấp hơn (-) để xe không bị tăng tốc ngoài ý muốn. Khi bạn cảm nhận được rằng chiếc xe lao dốc/đèo với tốc độ trong tầm kiểm soát mà không phải dùng đến chân ga và phanh, hoặc nếu có thì cũng chỉ thỉnh thoảng đệm nhẹ chân phanh trong vài giây thì có nghĩa là bạn đã xử lý chuẩn xác.

Có thể thấy, xuống dốc đúng kỹ thuật là khi lái xe vẫn chạy chủ yếu bằng sự điều khiển chân ga của người lái. Người lái đã có kinh nghiệm nhiều thì chỉ một lần gạt cần số đến vị trí được đánh dấu bằng số là được khi đã nhìn thấy con dốc, ít khi phải chuyển hai lần. Nếu khi gạt cần số xuống vị trí được đánh số mà chưa đủ lực phanh động cơ thì xe vẫn trôi theo quán tính vượt quá tốc độ mà người lái có thể làm chủ.

Nếu chuyển cần số đến số quá thấp thì xe chạy bị gằn, vòng tua lên cao. Đi như thế rất hại xe, lúc đó bạn nên đẩy cần số lên vị trí cao hơn. Nếu để cần số ở vị trí số quá cao thì xe sẽ chạy bằng quán tính quá lớn – phải phanh nhiều sẽ chóng hỏng phanh mà gây ra nguy hiểm, vì vậy mà phải nhanh chóng đệm phanh và chuyển cần số xuống số thấp hơn.

Khi để cần số ở vị trí phù hợp với từng con dốc, ta có thể lái xe xuống dốc, ôm cua mà vẫn tuyệt đối an toàn, vẫn có thể làm chủ được tốc độ, vẫn có thể phanh lại khi cần, thậm chí dừng hẳn xe trong trường hợp cần thiết.

Để xe chạy bằng quán tính vượt quá tốc độ rồi mới phanh liên tục khi xuống dốc là việc làm sai kỹ thuật, đẩy người lái và hành khách trên xe vào tình trạng nguy hiểm. Nếu phanh động cơ ở vị trí số lớn quá, để xe chạy quá nhanh rồi mới giảm số (phanh động cơ) cũng sai kỹ thuật, vì khi xe đang chạy quá nhanh mà về số có thể làm xe khựng lại vì thế dễ hỏng hộp số. Khi ấy chỉ cần thấy dấu hiệu xe chạy theo quán tính quá lớn, ngay lập tức đệm phanh để giảm bớt tốc độ rồi nhanh chóng giảm số ngay – nhờ việc giảm số này mà xe được hãm bớt lại do lực cản của động cơ.

Trước khi vào cua thì người lái tốt nhất là đã phải giảm tốc độ, bắt đầu vào cua thì quay vô lăng nhẹ nhàng vừa đủ để chuyển hướng ôm cua.

Một số người cho rằng không được phanh khi ôm cua. Tuy nhiên có thể thấy, nếu đang ôm cua mà gặp sự cố phía trước, tắc đường, lở núi, súc vật thả rông, ô tô hoặc xe máy ngược chiều lấn đường thì sẽ ra sao nếu không phanh xe? Nhiều khi không những phải phanh mà còn phải phanh để dừng xe lại ngay tại góc cua.

Nếu xe chạy nhanh quá thì tất nhiên là không thể phanh để dừng khẩn cấp. Như vậy trước khi vào cua thì người lái tốt nhất là đã phải giảm tốc độ, bắt đầu vào cua thì quay vô lăng nhẹ nhàng vừa đủ để chuyển hướng ôm cua. Theo cảm giác lái và tốc độ vào cua mà quay vô lăng, cua thì nhẹ nhàng từ từ trả lái, tránh trả lái quá gấp mà làm xe lắc đuôi. Tuyệt đối không được thả để vô lăng tự quay.

Xuống dốc khoan thai để lường trước chướng ngại vật Khi vào cua gập tay áo có độ xuống dốc lớn thì ngoài việc giảm ga trước khi vào cua, chuyển cần số xuống vị trí số thấp để phanh động cơ, thì khi vào cua chân ga cũng nên thả lỏng (không đạp ga). Bắt đầu vao cua quay vô lăng, để xe chạy theo quán tính (nếu cần có thể đệm phanh nhẹ nhàng để giảm bớt tiếp tốc độ), chuẩn bị góc cua thì lại nhẹ nhàng đệm ga, trả lái.

Cách lái xe đảm bảo an toàn khi đi đường đèo dốc là : Chú ý điều khiển xe chạy ở số thấp, từ tốn, không nên thay đổi tốc độ đột ngột quá lớn, không nên phanh gấp, không thả dốc tốc độ cao rồi đạp phanh liên tục, trừ trường hợp khẩn cấp bắt buộc phải dừng xe. Nếu vào cua mà nghe tiếng bánh xe nghiến mặt đường rít lên là bạn đã đi quá tốc độ an toàn. Các bạn nhớ bóp còi cảnh báo trước và trong khi ôm cua nếu góc cua làm khuất tầm nhìn.

Tin liên quan: xe tai dongben, xe tai dongben x30, ban xe tai dongben, dongben

LÁI ÔTÔ DƯỚI MƯA BÃO – NHỮNG CẢNH BÁO TÀI XẾ VIỆT NÊN BIẾT

LÁI ÔTÔ DƯỚI MƯA BÃO – NHỮNG CẢNH BÁO TÀI XẾ VIỆT NÊN BIẾT

Cố chạy khi trời mưa bão với tốc độ cao là điều tuyệt đối không nên làm, những cảnh báo tài xế về rủi ro có thể tới từ những tình huống tưởng chừng đơn giản nhất.

Việt Nam thường xuyên xảy ra mưa bão, nhưng trước đây đường cao tốc ít nên dù muốn tài xế cũng không thể chạy nhanh vì lúc này thường tắc đường. Nhưng hiện nay, đường cao tốc nhiều hơn, đường quốc lộ cũng nâng cấp đẹp hơn, nên các bác tài cần nâng cao kỹ năng cầm lái trên đường cao tốc trong trời mưa bão. Dưới đây là một số kỹ năng mà tôi cùng bạn bè đúc rút nhân một ngày ghé trạm dừng nghỉ uống cốc cafe chờ mưa gió ngớt rồi mới đi tiếp.

1. Luôn cập nhật tình hình thời tiết 

Truyền hình, báo chí và cả các fanpage về thời tiết trên Facebook cũng thường xuyên cập nhật liên tục tình hình thời tiết. Với tài xế khi lên lịch di chuyển đường dài, hãy cập nhật thời tiết không chỉ ngày đi mà cả ngày về và những ngày xung quanh, bởi lẽ trời mưa dài ngày trước ngày đi có thể ảnh hưởng đến chất lượng mặt đường như ngập lụt hay lở đất ở miền núi.

Tốt nhất, nếu thấy thời tiết xấu mà công việc không quá gấp, mọi người nên đổi lịch trình sang một ngày khô ráo. Nếu không thể, hãy chuẩn bị mọi thứ thật kỹ lưỡng từ mục 2 dưới đây.

2. Chuẩn bị đồ dùng khi trời mưa

Trong xe nên có biển tam giác cảnh báo nguy hiểm cùng vài cọc tiêu hình nón để sẵn sàng đặt quanh xe, cảnh báo cho những xe khác thấy từ xa để sẵn sàng tránh. Bên cạnh đó là những vật dụng như ô (dù), áo mưa, đèn pin, ủng… bởi bạn hoàn toàn có thể phải lao ra ngoài trời mưa để kiểm tra tình trạng xe, thậm chí bỏ xe đó và đi bộ tới nơi an toàn.

Đồ ăn, nước uống cũng cần có. Trời mưa kéo dài có thể khiến tắc đường, lở đất mà không thể đi tiếp mà phải chờ đợi thời gian dài. Tài xế nên chuẩn bị đồ ăn khô và nước uống, những thứ có thể cung cấp đủ năng lượng theo cách đơn giản nhất.

3. Đồ nghề sửa xe 

Để trở thành một tài xế tốt, mọi người ngồi sau vô-lăng đều nên biết những kỹ thuật sửa chữa cơ bản như thay lốp dự phòng, kiểm tra và châm nước mát, dầu nhớt hay phức tạp hơn là kích nổ khi xe hết ắc-quy bằng ắc-quy xe khác. Trên xe nên có bộ đồ nghề sửa xe cơ bản như kích mini, cờ lê, tuốc nơ vít, kìm cường lực, tay đòn nối để mở ốc la-zăng…

4. Lái xe khi trời mưa

Giảm tốc độ: Nếu bắt buộc phải chạy tiếp cho kịp lộ trình trong thời tiết mưa to gió lớn, hãy nhớ điều tiên quyết là phải giảm tốc độ tới mức an toàn. Trời mưa lớn đi cùng tầm nhìn giảm, đường trơn trượt, xe mất độ bám, các vũng nước, sống trâu… vì thế hãy giảm tốc để sẵn sàng đối phó với tình huống bất ngờ.

Bật đèn: Khi mưa quá to, tác dụng của cần gạt mưa trên kính lái giảm xuống rõ rệt. Lúc này việc quan sát xe phía trước trở nên khó khăn không khác gì đường sương mù. Hãy bật đèn chiếu gần, đèn sương mù và thậm chí là đèn khẩn cấp để nháy cả hai xi-nhan, thu hút sự chú ý của xe phía sau. Tất nhiên, đừng quên gạt xi-nhan mỗi khi cần rẽ.

Tránh đường ngập: Đường ngập nước ẩn chứa nhiều hiểm họa. Rất khó để tài xế theo dõi bằng mắt thường mà biết vùng nước trước mặt nông hay sâu, do đó nếu cảm thấy chưa chắc chắn, hãy theo dõi xe đi phía trước. Nếu không có xe đi trước, có thể ra khỏi xe và thử đo mực nước bằng bất cứ thứ gì có thể như cành cây bên đường hay thậm chí lội xuống.

Không bám đuôi: Dù đã giảm tốc độ xuống mức cảm thấy có thể kiểm soát tình hình cũng không được bám đuôi xe trước. Trời mưa khiến khoảng cách phanh dừng cũng như góc đánh lái giảm chính xác, nếu bất ngờ xe trước phanh hay tránh chướng ngại vật, bạn có thể “dính chưởng” vì bám đuôi quá sát, không thể tránh.
Hạn chế đan làn: Nhiều bác tài có tâm lý trời mưa thường muốn chạy cho nhanh hơn để về nhà và sử dụng cách đảo làn như “rang lạc”. Cách chạy xe như thế này có thể mất lái nguy hiểm cho chính mình, đồng thời khiến những xe khác giật mình mà phanh gấp hay lệch lái.

Màng nước: Nước mưa hay bất cứ chất lỏng nào đổ ra đường với số lượng lớn khiến mặt đường không kịp thoát nước đều tạo thành một màng mỏng, ngăn cách bánh xe với mặt đường. Màng này càng dày thì bánh xe càng kém bám, khả năng mất lái càng tăng.

Để đối phó, chạy trời mưa cao tốc tài xế nên tắt hết nhạc để lắng nghe. Nếu mưa quá lớn đến mức không thể nghe thấy tiếng miết của lốp xe xuống mặt đường, tức là màng nước lúc này rất dày, chỉ một vài động tác đánh lái hơi gấp gáp cũng có thể gây nguy hiểm. Hãy chú ý lắng nghe để chạy an toàn nhất.

Đồng thời nên quan sát cuộn nước từ bánh xe trước, bụi nước càng nhiều chứng tỏ mặt đường càng đọng nước lớn. Nếu không còn bụi nước mà biến thành từng dòng bắn lên thì lúc này đường rất nhiều nước, giảm tốc độ ngay nếu không muốn trơn trượt.

Trên đây là những kinh nghiệm mình và bạn bè trao đổi nhằm cảnh báo tài xế. Độc giả, các bác tài có kinh nghiệm nào nữa hãy cùng đóng góp để mọi người lái xe an toàn hơn. Chúc thượng lộ bình an!

Tin liên quan: xe tai dongben, xe tai dongben x30, ban xe tai dongben, dongben

Theo vnexpress.net